Chỉ số P/B từ A đến Z – Bí kíp săn cổ phiếu “giá rẻ như cho” (Chuẩn F0)

Tuyệt vời! Nếu như P/E cho bạn biết bao lâu thì hoàn vốn từ lợi nhuận, thì P/B sẽ cho bạn biết bạn đang mua cổ phiếu với giá đắt hơn hay rẻ hơn so với tài sản thực của công ty.

Vậy Chỉ số P/B là gì? Hiểu về P/B để biết khi nào cổ phiếu đang được bán rẻ hơn giá trị tài sản thực. Hướng dẫn cách tính và ví dụ cụ thể nhóm Ngân hàng, Bất động sản…

Nếu công ty phá sản ngày mai, bạn còn lại gì?

Khi mua cổ phiếu, bạn thường mơ về lãi khủng, cổ tức cao. Nhưng đã bao giờ bạn tự hỏi: “Nếu ngày mai công ty này đóng cửa, bán hết nhà xưởng, máy móc đi để trả nợ, thì số tiền còn lại chia cho cổ đông là bao nhiêu?”

• Nếu bạn mua cổ phiếu giá 50.000đ, nhưng giá trị tài sản thực chia về tay bạn chỉ là 10.000đ, bạn đang mua niềm tin.

• Nhưng nếu bạn mua giá 20.000đ, mà tài sản chia về tay bạn trị giá tận 30.000đ, bạn đang mua được món hời!

Làm sao để nhận ra món hời đó ngay lập tức? Câu trả lời nằm ở Chỉ số P/B.

Chỉ số P/B là gì? (Hiểu theo kiểu “bán sắt vụn”)

P/B viết tắt của Price-to-Book ratio (Giá thị trường so với Giá trị sổ sách).

Hãy tưởng tượng bạn định mua lại một tiệm cầm đồ:

• Book Value (Giá trị sổ sách): Là tổng số tiền mặt, vàng, xe máy đang có trong kho của tiệm (sau khi đã trừ hết nợ nần). Ví dụ tổng tài sản ròng này là 1 tỷ đồng.

• Price (Giá thị trường): Là giá ông chủ đang rao bán tiệm đó cho bạn.

Sẽ có 2 trường hợp:

1. Ông chủ bán giá 2 tỷ: Bạn phải trả gấp đôi giá trị tài sản thực (P/B = 2). Tại sao? Vì tiệm có thương hiệu, khách quen đông.

2. Ông chủ bán giá 800 triệu: Bạn mua được rẻ hơn cả giá trị tài sản (P/B = 0.8). Mua xong, giải tán tiệm, bán hết đồ đạc đi bạn vẫn lãi 200 triệu!

Công thức chuẩn:

Lưu ý: Giá trị sổ sách = (Tổng tài sản – Tổng nợ) / Số lượng cổ phiếu đang lưu hành

Đây chính là “tài sản ròng” thực sự của cổ đông.

Khi nào dùng P/B để “bắt đáy” thành công?

Nếu P/E dùng để định giá các công ty sản xuất, bán lẻ (như Vinamilk, Thế Giới Di Động), thì P/B là “vua” khi định giá nhóm tài chính và tài sản lớn như: Ngân hàng, Chứng khoán, Bất động sản, Bảo hiểm…

Hãy xem ví dụ minh họa chi tiết để thấy sức mạnh của P/B:

Ví dụ: So sánh Ngân hàng A và Ngân hàng B.

Giả sử bạn đang phân vân giữa 2 ngân hàng:

Phân tích:

• Ngân hàng A (P/B < 1): Thị trường đang định giá nó thấp hơn giá trị thực (có thể do sợ nợ xấu). Nếu bạn tin rằng ngân hàng này không phá sản và sẽ hồi phục, đây là cơ hội nhân đôi tài khoản khi P/B quay về mức 1 hoặc cao hơn.

• Ngân hàng B (P/B = 2): Nhà đầu tư kỳ vọng ngân hàng này tăng trưởng cực mạnh nên chấp nhận mua đắt. Rủi ro là nếu nó không tăng trưởng như kỳ vọng, giá sẽ giảm rất sâu.

• Xem thêm: Chỉ số P/B của các ngân hàng trên sàn chứng khoán Việt Nam

“Thần chú” đọc vị chỉ số P/B:

1. P/B < 1: Cổ phiếu đang bị định giá thấp hơn tài sản thực.

   • Cơ hội: Món hời lớn.

   • Rủi ro: Công ty sắp phá sản hoặc tài sản “ảo”.

2. P/B = 1-1.5: Mức giá hợp lý cho các doanh nghiệp cơ bản tốt.

3. P/B > 3-4: Giá rất cao, thường thấy ở các công ty công nghệ hoặc tăng trưởng đột biến.

Ví dụ thực tế: Vào giai đoạn thị trường hoảng loạn (như Covid-19 vào tháng 4/2020), rất nhiều cổ phiếu Ngân hàng và Thép tại Việt Nam có P/B về dưới 1.0. Những ai dũng cảm mua lúc đó đều đã lãi lớn…

Đừng để tiền rơi! Hãy kiểm tra P/B ngay.

P/B đặc biệt hữu dụng khi bạn muốn đầu tư vào Ngân hàng (MBB, TCB, VCB…) hoặc Công ty Chứng khoán (SSI, VND…). Đừng mua mù quáng!

Hành động ngay cho nhà đầu tư mới:

1. Chọn một cổ phiếu Ngân hàng hoặc Bất động sản bạn thích.

2. Xem chỉ số P/B của nó (trên FireAnt, CafeF, Vietstock…).

3. So sánh:

   • P/B của nó so với P/B trung bình ngành.

   • P/B hiện tại so với lịch sử quá khứ của chính nó (Ví dụ: Trung bình 5 năm qua P/B là 2.0, giờ chỉ còn 1.2 -> Khả năng cao là vùng giá rẻ).

Bài tập nhỏ: Bạn hãy thử tra cứu P/B của Ngân hàng MBBank (MBB) và Techcombank (TCB) hiện tại là bao nhiêu? Cổ phiếu nào đang có định giá “rẻ” hơn về mặt tài sản?