Chỉ số ROI từ A đến Z – Thước đo vàng so sánh mọi kênh đầu tư

Chào bạn, sau khi đã trang bị đầy đủ các chỉ số chuyên biệt của thị trường chứng khoán (P/E, ROE, D/E…), hôm nay chúng ta sẽ học về chỉ số nền tảng mà mọi nhà đầu tư, từ chứng khoán đến bất động sản, đều phải dùng: Chỉ số ROI.

ROI chính là ngôn ngữ chung để bạn so sánh bất kỳ cơ hội kiếm tiền nào!

Chỉ số ROI (Return on Investment) là gì? Hướng dẫn cách tính và sử dụng ROI để so sánh hiệu quả sinh lời giữa cổ phiếu, bất động sản và các kênh đầu tư khác một cách đơn giản nhất cho người mới.

Làm sao để biết: Mua vàng hay mua cổ phiếu lời hơn?

Bạn đang phân vân nên bỏ 100 triệu vào đâu:

1. Gửi tiết kiệm (Lãi suất 5%/năm).

2. Mua cổ phiếu X (Tăng 15%, nhưng rủi ro).

3. Mua miếng đất Y (Chưa biết bao giờ bán).

Làm sao để so sánh được ba loại hình đầu tư hoàn toàn khác nhau này?

Bạn không thể dùng P/E để đánh giá miếng đất, cũng không thể dùng D/E để đánh giá vàng. Bạn cần một thước đo phổ biến nhất: Chỉ số ROI (Return on Investment).

Chỉ số ROI là gì? (Công thức chung của mọi khoản đầu tư)

ROI là viết tắt của Return on Investment (Tỷ suất hoàn vốn đầu tư).

Nó trả lời câu hỏi: Tổng cộng bạn thu về được bao nhiêu tiền lãi trên tổng số tiền vốn bạn đã bỏ ra?

• Lợi nhuận ròng (Net Return): Tổng số tiền lãi bạn kiếm được (bao gồm lãi vốn, cổ tức, tiền thuê nhà…).

• Chi phí đầu tư (Cost of Investment): Tổng số tiền vốn bạn đã bỏ ra ban đầu.

Công thức chung (áp dụng cho mọi kênh):

Ví dụ minh họa: Giao dịch chứng khoán

Bạn mua 1.000 cổ phiếu VNM:

• Chi phí đầu tư (Vốn ban đầu): 50.000 đồng/cổ phiếu x 1.000 cổ phiếu = 50.000.000 đồng.

• Lợi nhuận thu được:

  • Lãi vốn (bán với giá 60.000 đồng): (60.000 – 50.000) x 1.000 = 10.000.000 đồng.

  • Cổ tức nhận được: 2.000.000 đồng.

  • Tổng lợi nhuận ròng: 10.000.000 + 2.000.000 = 12.000.000 đồng.

Tính ROI:

ROI giúp bạn đưa ra quyết định đầu tư đúng đắn hơn

Giá trị cốt lõi của ROI là khả năng tiêu chuẩn hóa lợi nhuận. Khi đã có ROI, bạn có thể so sánh táo với cam một cách công bằng.

Ví dụ: So sánh kênh đầu tư (trong 1 năm)

Giả sử bạn có 100 triệu, đầu tư vào 3 kênh khác nhau trong 1 năm:

Quyết định dựa trên ROI:

• Nếu bạn chấp nhận rủi ro và muốn tối đa hóa lợi nhuận, Kênh 3 (ROI 40%) là hấp dẫn nhất.

• Nếu bạn sợ rủi ro nhưng vẫn muốn lợi nhuận cao hơn ngân hàng, Cổ phiếu X (ROI 20%) là lựa chọn hợp lý.

Lưu ý quan trọng về ROI:

• ROI không tính thời gian: ROI chỉ nói về tổng lợi nhuận, không nói về thời gian bạn đạt được nó. Đầu tư 1 năm lãi 20% tốt hơn đầu tư 5 năm lãi 20%. Để tính thời gian, bạn cần dùng chỉ số nâng cao hơn là ROI hàng năm (Annualized ROI).

• ROI phải tính cả chi phí: Luôn nhớ trừ đi các khoản phí giao dịch, thuế, chi phí sửa chữa (với bất động sản)…

Thường xuyên kiểm tra “Sức khỏe” của danh mục đầu tư

ROI là chỉ số cần được kiểm tra định kỳ (hàng quý, hàng năm) để đánh giá xem khoản đầu tư của bạn có đạt được mục tiêu ban đầu hay không.

Hành động cụ thể cho bạn:

1. Lập danh sách: Liệt kê tất cả các khoản đầu tư hiện có của bạn (bao gồm cả tiền tiết kiệm, cổ phiếu, vàng…).

2. Tính toán ROI: Sử dụng công thức trên để tính ROI cho từng khoản đầu tư.

3. Đánh giá: Nếu một khoản đầu tư có ROI thấp hơn lãi suất ngân hàng, hãy cân nhắc xem đó có phải là khoản đầu tư nên tiếp tục nắm giữ không (trừ khi nó đóng vai trò phòng thủ rủi ro).